Q&A czyli najczęściej zadawane pytania - CLP karty charakterystyki

Zebraliśmy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące produkcji świec od strony chemicznej, prawnej oraz bezpiecznego wprowadzania produktów do sprzedaży.

Jeżeli zastanawiasz się, czym jest CLP, karta charakterystyki, próg klasyfikacyjny, UFI albo jakiej dokumentacji potrzebujesz przed rozpoczęciem sprzedaży świec - ten poradnik jest dla Ciebie.

CLP → mówi, jak sklasyfikować i oznakować mieszaninę.
SDS / karta charakterystyki → dokument zawierający informacje o właściwościach, zagrożeniach i bezpiecznym stosowaniu mieszaniny.
UFI + PCN → dotyczy mieszanin objętych obowiązkiem zgłoszenia do ośrodków zatruć.

Co to jest kompozycja zapachowa?
Kompozycja zapachowa, potocznie nazywana olejkiem zapachowym, jest mieszaniną wielu substancji chemicznych odpowiedzialnych za jej zapach i właściwości. To właśnie skład chemiczny konkretnej kompozycji ma wpływ na późniejszą klasyfikację gotowej świecy.

Jakie są wymogi prawne, aby sprzedawać świece?

Produkcja i sprzedaż świec regulowane są przez różnorodne normy techniczne oraz przepisy prawa:

Unii Europejskiej. Do kluczowych regulacji należą:
- Rozporządzenie REACH WE 1907/2006 i CLP (UE) 2024/2865
- Normy techniczne ( PN-EN 15493:2020-03: bezpieczeństwo użytkowania świec, PN-EN
15426:2019-02: stabilność płomienia i specyfikacja emisji sadzy, PN-EN 15494:2020-04:
oznakowania bezpieczeństwa).
- Rozporządzenie (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów

Do najważniejszych kwestii należą między innymi:

• rozporządzenie REACH,
• rozporządzenie CLP,
• rozporządzenie GPSR dotyczące ogólnego bezpieczeństwa produktów,
• wymagania dotyczące oznakowania produktu,
• odpowiednie normy techniczne dotyczące bezpieczeństwa świec.
  

Producent powinien przede wszystkim zadbać o bezpieczeństwo gotowego produktu, prawidłową klasyfikację chemiczną, właściwe oznakowanie oraz dokumentację techniczną. W praktyce oznacza to m.in. wykonywanie i dokumentowanie testów palenia, identyfikację partii produktu, analizę ryzyka oraz przygotowanie wymaganych informacji dla konsumenta.

Jakie obowiązki ma osoba tworząca świece?

1. Producent musi ocenić bezpieczeństwo świec pod kątem charakterystyki spalania, t.j.
   stabilność, wielkość płomienia, potencjalne źródła wtórnego zapłonu (np. materiałów,
   powłok i dekoracji).
2. Producent ma obowiązek ciągłego monitorowania swoich produktów z okresowym,
   losowym badaniem swoich świec z każdej partii oraz odpowiednio udokumentować takie
   testy.
3. Producent musi wykonać klasyfikację CLP dla każdego ze swoich produktów, odpowiednio je
   oznakować oraz posiadać kartę charakterystyki jeżeli planuje sprzedawać swoje wyroby np.
   do sklepów.
4. Odpowiednio oznakować produkt (etykieta CLP, etykieta ostrzegawcza, numer partii, dane
   kontaktowe).
5. Przeprowadzenie oraz udokumentowanie analizy ryzyka produktu.
6. Każdy producent powinien posiadać dokumenty techniczne. Takimi dokumentami mogą być;
   Opis oraz skład produktów, ewidencja zakupu surowców i sprzedaży wyrobów gotowych,
   karty charakterystyki, klasyfikacja CLP, etykiety oraz opakowania, ewidencja testów
   bezpieczeństwa, rejestr numeru partii.
7. Przejrzyste i ogólnodostępne informacje na temat podmiotu sprzedającego oraz dane
   kontaktowe, t.j. nazwa firmy, adres, numer telefonu, adres e-mail.

Jakie dokumenty powinnam mieć jeżeli chce zacząć sprzedawać świece?
- Kartę charakterystyki, jeżeli decydujemy się na sprzedaż np. do sklepów, kwiaciarni, hoteli.
- Klasyfikację oraz etykietę CLP.
- Dokument potwierdzający wykonanie analizy ryzyka.
- Rejestr numeru partii.
- Ewidencję testów bezpieczeństwa oraz charakterystyki spalania świecy.

Do najważniejszych obowiązków należą:

• ocena bezpieczeństwa produktu,
• testowanie świec,
• prowadzenie odpowiedniej dokumentacji,
• właściwa klasyfikacja mieszaniny,
• prawidłowe oznakowanie produktu,
• zapewnienie identyfikowalności produktu i jego partii,
• podanie wymaganych danych producenta lub podmiotu odpowiedzialnego.

Co to jest próg klasyfikacyjny / dopuszczalne stężenie / bezpieczne stężenie?
Jest to stężenie nieprzekraczające progu klasyfikującego danej mieszaniny jako niebezpiecznej ze
względu na właściwości zdrowotne lub fizyczne. Próg klasyfikacyjny to stężenie konkretnej kompozycji w gotowej mieszaninie, przy którym nie zostają przekroczone określone wartości prowadzące do danej klasyfikacji zagrożenia. Często nazywany jest również „bezpiecznym stężeniem”. Nie należy jednak rozumieć go jako maksymalnej ilości zapachu, jaką w ogóle wolno zastosować w świecy. Przekroczenie progu może po prostu spowodować zmianę klasyfikacji mieszaniny i pojawienie się dodatkowych obowiązków np. rejestrację mieszaniny w PCN.

Jak sprawdzić, czy świeca jest bezpieczna pod względem chemicznym?
Należy wykonać klasyfikację gotowej mieszaniny na podstawie jej składu oraz dokumentacji wykorzystanych surowców. Sama informacja o procentowej zawartości kompozycji zapachowej nie wystarcza. Znaczenie ma między innymi dokładny skład chemiczny zapachu i pozostałych dodatków. Jeżeli nie masz odpowiedniej wiedzy do wykonania klasyfikacji samodzielnie, warto zlecić ją osobie specjalizującej się w dokumentacji chemicznej.

Co się stanie, jeżeli przekroczę próg klasyfikacyjny?
Zakładając, że olejek przy tym stężeniu nie przekracza progu klasyfikującego danej mieszaniny w
kategorii nie zezwalającej na sprzedaż danego produktu dla ogółu społeczeństwa, mieszaninę należy
zgłosić do ośrodka zatruć i tym samym umieścić kod UFI na karcie charakterystyki oraz etykiecie CLP. Przekroczenie progu klasyfikacyjnego nie oznacza automatycznie zakazu sprzedaży świecy. 

W zależności od wyniku klasyfikacji mogą wtedy pojawić się dodatkowe obowiązki, np.:

• dodatkowe elementy etykiety CLP,
• konieczność zgłoszenia PCN,
• konieczność stosowania kodu UFI.

Każdą recepturę należy rozpatrywać indywidualnie.

Czy każdy sprzedający świece musi zrobić klasyfikację CLP świecy?
Tak, każda osoba produkująca mieszaninę chemiczną (świecę) stworzoną z substancji
sklasyfikowanych jako zagrożone, ma obowiązek wykonać klasyfikację CLP dla tej mieszaniny
aby ustalić potencjalne zagrożenia. Tylko i wyłącznie w przypadku produkcji świec
bezzapachowych wykonanych z samego wosku, nie ma potrzeby tworzenia klasyfikacji CLP. Jeżeli wprowadzasz świecę zapachową do sprzedaży, musisz ustalić klasyfikację gotowej mieszaniny. Dopiero po jej wykonaniu wiadomo, czy produkt wymaga konkretnych elementów etykiety CLP, kodu UFI lub zgłoszenia PCN. Sam fakt, że używasz np. 6% albo 10% zapachu, nie pozwala tego określić - znaczenie ma skład konkretnej kompozycji oraz całej receptury.

Po co robić klasyfikację świec?
Klasyfikację CLP wykonuje się po to aby określić potencjalne zagrożenia wynikające z
użytkowania danej świecy. Wykonanie klasyfikacji CLP jest obowiązkowe i dotyczy każdego
wytwórcy wyrobów chemicznych, niezależnie od skali produkcji. Klasyfikacja dotyczy gotowego składu produktu, a nie tylko samego olejku zapachowego.

Co to jest CLP i do czego służy?
CLP to unijne przepisy dotyczące klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji oraz mieszanin. Ich zadaniem jest określenie, czy produkt stwarza zagrożenie fizyczne, zdrowotne lub środowiskowe oraz w jaki sposób należy poinformować o tych zagrożeniach użytkownika. W przypadku świecy zapachowej klasyfikujemy gotową mieszaninę stworzoną z zastosowanych surowców.

Po co wykonuje się klasyfikację świecy?
Po to, aby określić potencjalne zagrożenia związane z właściwościami chemicznymi gotowej mieszaniny.

Na podstawie klasyfikacji ustalamy między innymi:

• czy produkt jest sklasyfikowany jako stwarzający zagrożenie,
• jakie zwroty powinny znaleźć się na etykiecie,
• czy potrzebne są piktogramy,
• czy powstaje obowiązek PCN,
• czy potrzebny będzie kod UFI.

Co to jest mieszanina?
Mieszanina składa się z co najmniej dwóch substancji chemicznych.

W praktyce świeca może być mieszaniną składającą się np. z:

• wosku,
• kompozycji zapachowej,
• barwnika,
• innych dodatków.

Co to jest certyfikat IFRA i jak z niego korzystać?
IFRA to Międzynarodowe Stowarzyszenie Producentów Zapachów (ang. International Fragrance
Association), które opracowuje „standardy IFRA”. Standardy te są uznawane na całym świecie w
zakresie bezpiecznego stosowania składników zapachowych. Przestrzeganie standardów IFRA jest
obowiązkowe tylko dla członków IFRA, a certyfikaty tworzy się tylko dla skoncentrowanych olejków
zapachowych po to aby określić maksymalne bezpieczne stężenie danego olejku dla produktu
końcowego. Zgodność z IFRA jest ogólnie uznawana za dobrą praktykę i większość producentów
stosuje się do ich wytycznych, udostępniając na rynek bezpieczne produkty zapachowe. Certyfikat
IFRA jest tworzony indywidualnie dla każdego olejku zapachowego i możemy na nim znaleźć 12
kategorii z określonymi bezpiecznymi stężeniami. Każda kategoria ma określoną grupę produktów,
która jej podlega. Czyli np., jeżeli dyfuzor zapachowy jest w kategorii 10A i patrzymy na dokument
IFRA, który mówi nam, że maksymalne dozwolone stężenie dla danego olejku w tej kategorii jest
15%, wtedy chcąc się stosować do wytycznych IFRA, możemy maksymalnie użyć stężenia 15% w
dyfuzorze.

Kategorie produktów istotne dla naszej branży:
Kategoria 9 - Mydło w kostce, mydło w płynie.
Kategoria 10A - Dyfuzory zapachowe.
Kategoria 10B - Spraye do pomieszczeń, odświeżacze powietrza w sprayu.
Kategoria 12 - Świece.

Czy każdy sprzedający świece musi zrobić klasyfikację CLP świecy?
Tak, każda osoba produkująca mieszaninę chemiczną (świecę) stworzoną z substancji
sklasyfikowanych jako zagrożone, ma obowiązek wykonać klasyfikację CLP dla tej mieszaniny
aby ustalić potencjalne zagrożenia. Tylko i wyłącznie w przypadku produkcji świec
bezzapachowych wykonanych z samego wosku, nie ma potrzeby tworzenia klasyfikacji CLP.

Co muszę zrobić gdy chce dodać 10% zapachu a bezpieczne stężenie wynosi 2%?
Załóżmy, że dla danego zapachu próg klasyfikacyjny wynosi 2%, a Ty chcesz zastosować 10%. Nie oznacza to, że nie możesz wykonać takiej świecy. Oznacza natomiast, że dokumentacja przygotowana dla receptury do 2% nie opisuje Twojej świecy. Musisz sprawdzić klasyfikację receptury zawierającej 10% zapachu i zastosować wynikające z niej oznakowanie oraz ewentualne obowiązki UFI/PCN.

Do czego jest potrzebna karta charakterystyki świec?
Dokument ten jest przede wszystkim przeznaczony do użycia w miejscu pracy, ponieważ jest
źródłem informacji o zagrożeniach, zarówno dla pracodawców jak i pracowników, oraz
źródłem porad dotyczących bezpiecznego stosowania produktu.

Czy każdy potrzebuje karty charakterystyki?
Nie, karta charakterystyki jest wymagana w przypadku kiedy sprzedajemy swoje produkty do dalszej
odsprzedaży lub do użycia w miejscu pracy. Może być również wymagana przez firmy przewozowe w
momencie rozbicia mieszaniny chemicznej w transporcie.

Mam klasyfikację świecy dla danego zapachu. Czy potrzebuję nowej, jeżeli dodam barwnik?
To zależy od barwnika. Jeżeli dodawany barwnik zawiera substancje, które wpływają na klasyfikację gotowej mieszaniny, recepturę trzeba ponownie ocenić. Jeżeli barwnik nie wpływa na klasyfikację w zastosowanym stężeniu, zmiana koloru nie musi automatycznie oznaczać zmiany klasyfikacji. Zawsze sprawdzaj dokumentację konkretnego surowca.

Czy jeżeli używam barwników do świec muszę mieć oddzielną dokumentację do każdego koloru?
To zależy czy barwniki są zaklasyfikowane jako niebezpieczne. Jeżeli nie są, wtedy wystarczy jeden
dokument dla wszystkich kolorów.

Kiedy nie jest konieczne wykonanie karty charakterystyki dla świecy z barwnikiem?
Jeżeli świeca jest wykonana tylko i wyłącznie z wosku oraz barwnika który nie jest sklasyfikowany
jako niebezpieczny.

Czy potrzebna jest karta charakterystyki do tabliczek zapachowych do szafy?
Tak, jeżeli planujemy sprzedawać swoje produkty do dalszej odsprzedaży lub do użycia w miejscu
pracy.

Czy potrzebuję karty charakterystyki i CLP jeżeli robię świece bez zapachu?
Nie, pod warunkiem, że nie używamy w tej świecy żadnych innych dodatków zawierających
substancje niebezpieczne.

Co muszę zrobić aby sprzedawać świece do masażu?
Świece do masażu mogą podlegać obowiązkom dotyczącym kosmetyków lub
rozporządzeniu CLP. Wszystko zależy od ogólnej prezentacji produktu, oświadczenia
dotyczącego produktu i składników. Ocena produktu powinna być dokonywana
indywidualnie dla każdego przypadku, biorąc pod uwagę wszystkie cechy produktu.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)
nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych „produkt
kosmetyczny” oznacza każdą substancję lub mieszaninę przeznaczoną do kontaktu
z zewnętrznymi częściami ciała ludzkiego (naskórkiem, owłosieniem, paznokciami, wargami
oraz zewnętrznymi narządami płciowymi) lub z zębami oraz błonami śluzowymi jamy ustnej,
którego wyłącznym lub głównym celem jest utrzymywanie ich w czystości, perfumowanie,
zmiana ich wyglądu, ochrona, utrzymywanie w dobrej kondycji lub korygowanie zapachu
ciała.

Produkt, na przykład wosk, którego zadaniem jest jedynie wspomaganie masażu, nie będzie
wchodzić w zakres rozporządzenia dotyczącego kosmetyków. Jednakże produkt, który jest
woskiem lub olejem o wyłącznym lub głównym przeznaczeniu kosmetycznym, takim jak
ochrona skóry, nawilżanie, odżywianie lub perfumowanie, będzie wchodził w zakres
rozporządzenia dotyczącego kosmetyków.

Jak przyczepić CLP do świecy wolnostojącej?
Można ją umieścić np. na opakowaniu zewnętrznym, na opasce papierowej albo przykleić
bezpośrednio na świecę

Czy do zrobienia klasyfikacji potrzebne są jakieś szkolenia czy mogę to zrobić sama?
Według rozporządzenia REACH nie ma określonych kwalifikacji uprawniających do wykonania karty
charakterystyki oraz klasyfikacji CLP. Klasyfikację CLP można wykonać samemu jeżeli posiadamy
wystarczającą wiedzę w tym zakresie. Jeżeli takiej wiedzy nie posiadamy trzeba będzie ukończyć
odpowiednie szkolenie.

Które składniki decydują o tym, że bezpieczne stężenie będzie niskie?
Nie ma na to jednoznacznej odpowiedzi. Każdą substancję zawartą w danej mieszaninie trzeba
ocenić indywidualnie i dopiero wtedy można określić bezpieczne stężenia.

Czy karta charakterystyki jest konieczna kiedy sprzedaje świece np. na Vinted, Allegro?
Może się tak zdarzyć, że platforma sprzedażowa zażąda od producenta kartę charakterystyki i wtedy
mamy obowiązek taki dokument przedstawić.

Jak zrobić kartę charakterystyki?
Wykonanie karty charakterystyki należy zlecić osobie zajmującej się tym zawodowo albo
posiadającej wystarczającą wiedzę aby taki dokument stworzyć.

Jaka jest cena wykonania karty charakterystyki?
Cena za wykonanie takiej usługi waha się w granicach 250 zł - 500 zł za jedną kartę.

Jak powinno wyglądać prawidłowe CLP?
Odsyłamy do artykułu Co to jest karta charakterystyki oraz klasyfikacja CLP i kiedy jest wymagana?

Czy każda świeczka musi posiadać informację dot. Bezpiecznego użytkowania?
Tak, jest to wymóg prawny.

Czy przy bezpiecznym stężeniu olejku wszystkie świece pachną dość intensywnie?
Nie, każdy olejek zapachowy ma inny skład chemiczny i dlatego należy wykonać dokładne testy
różnych stężeń aby określić satysfakcjonującą intensywność zapachu.

Zmieniam stężenie zapachu - czy moja dokumentacja nadal jest ważna?
Dokumentacja odnosi się do konkretnej receptury lub określonego zakresu składu. Jeżeli zmieniasz ilość kompozycji zapachowej, wosk, barwnik lub inny składnik, trzeba sprawdzić, czy dotychczasowa klasyfikacja nadal odpowiada nowej recepturze.
To jest bardzo ważne również przy UFI. ECHA wskazuje, że UFI jest związany z określonym składem mieszaniny, a przekroczenie dopuszczonych zmian składu może powodować konieczność aktualizacji zgłoszenia i utworzenia nowego UFI.

Czy etykieta CLP i etykieta bezpieczeństwa świecy to to samo?
Nie. Etykieta CLP informuje o zagrożeniach wynikających z właściwości chemicznych mieszaniny. Ostrzeżenia dotyczące bezpiecznego użytkowania świecy odnoszą się natomiast do samego produktu - np. palenia świecy, płomienia czy zachowania bezpiecznej odległości. Jedno nie zastępuje drugiego.

A co z GPSR?
CLP nie jest jedynym obowiązkiem producenta świecy. Gotowy produkt podlega również wymaganiom dotyczącym ogólnego bezpieczeństwa produktów. Dlatego producent powinien zadbać m.in. o identyfikację produktu i partii, dane podmiotu odpowiedzialnego, informacje potrzebne do bezpiecznego użytkowania oraz dokumentację pozwalającą wykazać bezpieczeństwo produktu.

Chcesz uprościć dokumentację?
Przy wybranych kompozycjach EasyCandle znajdziesz oznaczenia UFIGREEN i UFIREADY oraz przygotowaną dokumentację dla określonych receptur i stężeń. Dzięki temu nie musisz za każdym razem zaczynać przygotowania dokumentacji od zera.

Co to jest analiza ryzyka i jak ją wykonać?
Analiza ryzyka to dokument, w którym producent identyfikuje zagrożenia związane z gotowym produktem, ocenia ich prawdopodobieństwo i możliwe skutki oraz opisuje działania podjęte w celu ograniczenia ryzyka.

W przypadku świecy analiza ryzyka nie dotyczy wyłącznie jej składu chemicznego. Trzeba wziąć pod uwagę również sposób użytkowania gotowego produktu.

Do potencjalnych zagrożeń mogą należeć między innymi:

• zbyt wysoki płomień,
• przewrócenie świecy,
• nadmierne nagrzewanie się naczynia,
• pęknięcie szkła,
• możliwość poparzenia,
• nadmierne kopcenie,
• zapalenie dekoracji lub elementów znajdujących się w pobliżu knota,
• zagrożenia wynikające z zastosowanych substancji chemicznych.

Analizę warto wykonać krok po kroku.

1. Opisz dokładnie produkt

Określ między innymi:

• rodzaj świecy,
• rodzaj wosku,
• zastosowaną kompozycję zapachową i jej stężenie,
• rodzaj knota,
• naczynie lub formę,
• barwniki i dodatki,
• masę produktu,
• sposób użytkowania.

Analiza powinna dotyczyć rzeczywistej receptury i konkretnego produktu, a nie ogólnie „świecy zapachowej”.

2. Zidentyfikuj możliwe zagrożenia

Zastanów się, co może wydarzyć się podczas normalnego oraz racjonalnie przewidywalnego użytkowania produktu.

Nie analizujemy wyłącznie idealnego sposobu palenia świecy. Trzeba uwzględnić również sytuacje, które mogą realnie wystąpić, np. zbyt długie palenie świecy, nieprzycięty knot czy postawienie jej w pobliżu łatwopalnych przedmiotów.

3. Oceń prawdopodobieństwo i możliwe skutki

Dla każdego zagrożenia oceń:

• jak prawdopodobne jest jego wystąpienie,
• jak poważne mogą być jego konsekwencje.

Możesz zastosować prostą skalę, np.:

prawdopodobieństwo: niskie / średnie / wysokie
skutek: niewielki / poważny / bardzo poważny.

4. Określ, jak ograniczasz ryzyko

W analizie wskaż działania, które podjęłaś lub podjąłeś, aby zmniejszyć zagrożenie.

Może to być np.:

• zmiana rozmiaru knota,
• zastosowanie odpowiedniego naczynia,
• usunięcie łatwopalnej dekoracji,
• przeprowadzenie dodatkowych testów palenia,
• zmiana receptury,
• dodanie odpowiednich ostrzeżeń i instrukcji użytkowania.

Pamiętaj, że samo ostrzeżenie na etykiecie nie powinno zastępować prawidłowego zaprojektowania bezpiecznego produktu.

5. Potwierdź bezpieczeństwo testami

Analiza ryzyka powinna być powiązana z rzeczywistymi testami gotowej świecy.

Warto dokumentować (zdjęcia/filmy) między innymi:

• zachowanie płomienia,
• sposób spalania świecy,
• temperaturę naczynia,
• kopcenie,
• stabilność świecy,
• zachowanie knota,
• pozostałości wosku podczas kolejnych cykli palenia.

6. Zapisz wynik analizy

Po zastosowaniu działań ograniczających zagrożenia oceń ponownie poziom ryzyka.

Jeżeli produkt jest bezpieczny przy normalnym i racjonalnie przewidywalnym użytkowaniu, wynik wraz z przeprowadzonymi testami powinien znaleźć się w dokumentacji technicznej produktu.

Analizę ryzyka producent może przygotować samodzielnie. Ważne jest jednak, aby była rzetelna, odnosiła się do konkretnego produktu i była poparta testami oraz dokumentacją.

Pamiętaj również, że zmiana receptury może wymagać aktualizacji analizy ryzyka. Zmiana knota, wosku, naczynia, stężenia zapachu, barwnika czy dekoracji może wpłynąć na sposób zachowania się gotowej świecy.

Masz więcej pytań?

Dokumentacja chemiczna może na początku wydawać się skomplikowana, ale warto uporządkować ją już na etapie tworzenia pierwszych receptur.

Specjalny rabat dla klientów EasyCandle! Korzystasz z naszych kompozycji zapachowych i potrzebujesz profesjonalnej pomocy przy przygotowaniu dokumentacji?

Klienci EasyCandle mogą skorzystać z 20% rabatu na wszystkie usługi Laboratorium Świec dotyczące produktów wykonanych z naszych zapachów.

To prosty sposób, aby obniżyć koszt przygotowania profesjonalnej dokumentacji dla swoich produktów.

Autor artykułu: Julia Kreyser
www.laboratorium-swiec.pl